عملیات آسمان آبی؛ هوش مصنوعی گوگل مسیر پروازها را تغییر می‌دهد

به گزارش تک مسیر؛ صنعت هوانوردی جهان سال‌هاست که با یکی از پنهان‌ترین و در عین حال مخرب‌ترین عوامل گرمایش زمین، یعنی خطوط سفید باقی‌مانده از موتور هواپیماها (Contrails)، دست‌وپنجه نرم می‌کند. حالا در تازه‌ترین اقدام، گوگل با همکاریِ دولت بریتانیا پروژه‌ای به نام «Operation Blue Skies» (عملیات آسمان‌های آبی) را آغاز کرده است تا با تکیه بر هوش مصنوعی، این معضل را به صورت آزمایشی مدیریت کند. بر اساس برآوردهای علمی، این خطوط متراکم ناشی از بخار آب و دوده، مسئول حدود یک‌سوم از کل اثرات گرمایشی صنعت هوانوردی هستند.

این پروژه ۳۰ماهه با بودجه‌ای ۵ میلیون پوندی و مشارکت نهادهای علمی و هواپیمایی بریتانیا، از جمله دانشگاه کمبریج و NATS، اجرا می‌شود. گوگل نیز ۱.۴ میلیون پوند از این بودجه را به‌صورت مشارکت مالی تأمین می‌کند. این طرح بر فراز اقیانوس اطلس و حریم هوایی شان‌ویک تمرکز دارد؛ منطقه‌ای که در شمال‌شرقی اقیانوس اطلس قرار گرفته است.

مکانیزم کارکرد هوش مصنوعی در آسمان

خطوط سفید هواپیماها در ارتفاعات و در شرایط هوای سرد و مرطوب تشکیل می‌شوند و با به دام انداختن گرمای بازتاب‌شده از زمین، به پدیده گلخانه‌ای دامن می‌زنند. در این طرح جدید، مدل‌های هوش مصنوعی گوگل با ترکیب داده‌های ماهواره‌ای، اطلاعات پروازی و الگوهای هواشناسی، پیش‌بینی می‌کنند که در چه زمان و مکانی شرایط برای تشکیل این خطوط پایدار و گرمایش‌زا فراهم است.

کنترل‌کنندگان ترافیک هوایی با استفاده از این پیش‌بینی‌ها، در مناطق بحرانی تغییرات عمودی تا حدود ۲ هزار فوت را برای تعداد محدودی از پروازها اعمال می‌کنند.

میان‌بر تک‌مسیر 

عامل پنهان گرمایش: اختصاص حدود یک‌سوم از اثرات گرمایشی هوانوردی به خطوط سفید و متراکم اتمسفری.

راه‌حل هوش مصنوعی: پیش‌بینی دقیق جوی با کمک الگوریتم‌های یادگیری ماشین و هدایت هوشمند مسیرها.

همکاری ملی و بین‌المللی: پروژه ۵ میلیون پوندی با مشارکت گوگل و دولت بریتانیا و مراکز دانشگاهی برای تست مقیاس‌پذیر در اقیانوس اطلس.

جمع‌بندی تک‌مسیر 

• پروژه «Operation Blue Skies» گامی فراتر از پژوهش‌های آزمایشگاهی است و نشان می‌دهد که هوش مصنوعی چگونه می‌تواند با مداخلات بسیار کوچک اما دقیق در زنجیره لجستیک و ناوبری، یکی از چالش‌برانگیزترین موانع زیست‌محیطی صنایع مدرن را با هزینه‌ای بهینه مدیریت کند.