گردشگری البرز از «عبور» تا «ماندگاری»؛ اقتصاد مقصد چگونه ساخته میشود؟
از سرمایهگذاری و مرمت بناهای تاریخی تا توسعه اقامتگاهها؛ البرز میخواهد ماندگاری مسافر را به بخشی از چرخه اقتصاد استان تبدیل کند.
البرز میخواهد از یک مسیر عبوری به مقصدی برای ماندن تبدیل شود؛ مسیری که در آن، گردشگر بیشتر بماند و حضورش به اقتصاد محلی و کسبوکارهای استان گره بخورد.
به گزارش تک مسیر؛ مدیرکل میراث فرهنگی، گردشگری و صنایع دستی البرز در نشست خبری خود، تغییر جایگاه استان از «معبر» به «مقصد» را یکی از محورهای اصلی توسعه گردشگری دانست؛ رویکردی که قرار است با افزایش ماندگاری مسافر، جذب سرمایهگذاری، توسعه گردشگری روستایی و ایجاد زنجیره ارزش برای میراث و تولیدات بومی، سهم بیشتری از اقتصاد سفر را نصیب استان کند.
در این نگاه، تعداد گردشگران بهتنهایی معیار موفقیت نیست. پرسش مهمتر این است که مسافر چقدر در استان میماند، کجا هزینه میکند، چه سهمی از این گردش مالی به کسبوکارهای محلی میرسد و آیا زیرساختهای اقامت و خدمات برای تبدیل سفر عبوری به سفر مقصدی آماده هستند یا نه.
این تغییر زاویه، اهمیت پروژههای مرمتی، هتلها، اکوکمپها، موزهها و حتی محصولات بومی را هم تغییر میدهد؛ هر کدام از اینها میتوانند یک نقطه در زنجیرهای باشند که از ورود گردشگر آغاز میشود و به درآمد کسبوکار محلی ختم میشود.
ماندگاری گردشگر؛ نقطه اتصال سفر و اقتصاد
بر اساس توضیحات «نادر زینالی» گردشگری موفق باید هم رضایت گردشگر را تأمین کند و هم گردش مالی در جامعه محلی ایجاد کند. همین منطق در گردشگری روستایی نیز دنبال میشود؛ جایی که سه هدف شامل اثرگذاری بر اقتصاد روستا، حفظ میراث تاریخی و فرهنگی و کمک به مهاجرت معکوس در کنار هم قرار میگیرند.
در چنین مدلی، اقامتگاه، رستوران، صنایعدستی، تولیدات محلی و جاذبه تاریخی اجزای جدا از هم نیستند. ارزش اقتصادی زمانی بیشتر میشود که این اجزا در یک مسیر واحد به یکدیگر متصل شوند.
از همین منظر، مدیرکل میراث فرهنگی البرز سرمایهگذار را صرفاً متقاضی مجوز نمیداند و بر نقش او بهعنوان «شریک اقتصادی» در توسعه گردشگری تأکید دارد.
از مرمت بنا تا ساخت مقصد
بخش قابل توجهی از برنامههای اعلامشده در نشست به احیای داراییهای تاریخی اختصاص داشت؛ داراییهایی که قرار است از یک بنای صرفاً حفاظتشده به بخشی از چرخه فرهنگی و اقتصادی استان تبدیل شوند.
کاخ ناصریه با سرمایهگذاری ۱۲۰ میلیارد تومانی به پیشرفت فیزیکی ۹۰ درصد رسیده و قرار است به یک مرکز فرهنگی تبدیل شود. مرمت تخصصی مسجد جامع اشتهارد، ساماندهی کاخ سلیمانیه و تکمیل خانه تاریخی آیتالله طالقانی در طالقان نیز در همین مسیر قرار دارند.
در تپه ازبکی نیز مطالعات ثبت جهانی از سال گذشته آغاز شده و عملیات مرمت و بازسازی ادامه دارد. مسیر گردشگری این محوطه قرار است در ماههای آینده آماده شود، در حالی که فرایند ثبت جهانی آن حدود سه تا پنج سال زمان خواهد برد.
این پروژهها یک نکته مشترک دارند: ارزش اقتصادی مقصد از دل یک دارایی تاریخی ایجاد میشود، اما برای تبدیل شدن به محصول گردشگری، به مسیر دسترسی، خدمات، معرفی، اقامت و مدل درآمدی نیاز دارد.
زیرساخت؛ حلقهای که هنوز باید تکمیل شود
خود مدیرکل میراث فرهنگی البرز نیز کمبود زیرساخت را از مسائل مهم گردشگری استان دانست. در آستانه هفته گردشگری، چند پروژه از جمله هتل پنجستاره قصر رز، مجموعه تفریحی و گردشگری لوتوس، اقامتگاه و اکوکمپ دستکندهای اشتهارد و هتل شووایس در برغان در فهرست پروژههای آماده بهرهبرداری قرار گرفتهاند.
در کنار زیرساخت اقامتی، توسعه موزهها نیز بخشی از این زنجیره است. موزه مردمشناسی طالقان به پیشرفت ۹۵ درصدی رسیده و موزه آب و خاک و موزه قند و شکر کرج نیز در برنامه قرار دارند.
از سوی دیگر، ۴۹ پست سازمانی جدید به مجموعه میراث فرهنگی البرز اختصاص یافته که ۷۵ درصد آن برای شهرستانها در نظر گرفته شده است. این افزایش ظرفیت نیروی انسانی، اگر با مأموریت مشخص برای شهرستانها همراه شود، میتواند بخشی از نیاز اجرایی توسعه گردشگری خارج از مرکز استان را پوشش دهد.
میراث وقتی ارزش اقتصادی پیدا میکند که وارد زنجیره ارزش شود
یکی از نکات مهم نشست، نگاه اقتصادی به میراث فرهنگی بود. از دید مطرحشده در نشست، هر اثر تاریخی و هنری علاوه بر ارزش فرهنگی، میتواند ظرفیت ایجاد ارزش اقتصادی داشته باشد؛ مشروط به اینکه میان تولید، عرضه، بازار و حتی صادرات ارتباط برقرار شود.
نمونه کوچکتر این رویکرد را میتوان در سوغات اختصاصی کرج دید که قرار است ۲۰ مهرماه رونمایی شود. محصولی خوراکی و ارگانیک که بستهبندی آن با استفاده از نمادهایی مانند کاروانسرای شاهعباسی، پل خاتون، کاخ سلیمانیه و درخت ارس شهرستانک طراحی خواهد شد.
اینجا محصول فقط یک سوغات نیست؛ اگر زنجیره تولید، بستهبندی، فروش و عرضه به گردشگر درست طراحی شود، یک دارایی فرهنگی میتواند به محصول اقتصادی تبدیل شود.
میانبر تکمسیر
• عصاره خبر: البرز میخواهد از مقصد عبوری به مقصد ماندگار تبدیل شود؛ یعنی گردشگر بیشتر بماند و حضور او به گردش مالی در استان و جامعه محلی منجر شود.
• مسیر اقدام: توسعه اقامت و زیرساخت، احیای بناهای تاریخی، جذب سرمایهگذار، فعالکردن گردشگری روستایی و ساخت زنجیره ارزش از تولید بومی تا بازار.
• ایده تک: یک داشبورد اقتصاد گردشگری البرز که فقط تعداد مسافر را نشان ندهد؛ ماندگاری، ظرفیت اقامت، میزان اشغال، هزینهکرد گردشگر، سهم کسبوکارهای محلی و سرمایهگذاری پروژهها را کنار هم قرار دهد.
• ایستگاه بعدی: تزریق ۲۳ میلیارد تومان به صنایعدستی البرز؛ معرفی ۶۴ طرح در سامانه تک
شناسنامهٔ خبر
نظرات (۰)
هنوز نظری ثبت نشده — اولین نفر باشید!