تولید البرز زیر فشار تأمین مالی؛ دولت دنبال گره‌گشایی بانکی

به گزارش تک مسیر؛ جلسات ستاد تسهیل به ریاست مجتبی عبداللهی، استاندار البرز، برگزار شد و در آن مدیران اقتصادی استان، شبکه بانکی و اداره‌کل صنعت، معدن و تجارت درباره وضعیت تأمین مالی واحدهای تولیدی، موانع بانکی و پرونده‌های نیازمند حمایت تصمیم‌گیری کردند.

محمد انصاری، مدیرکل صنعت، معدن و تجارت استان البرز، در این جلسات با اشاره به عملکرد تسهیلاتی استان گفت از ابتدای سال تاکنون سه هزار و ۴۲ فقره تسهیلات به ارزش حدود ۲۸.۸ همت در استان پرداخت شده است. به گفته او، بخش قابل توجهی از این منابع از محل منابع مستقیم و داخلی بانک‌ها تأمین شده است.

انصاری با اشاره به ظرفیت‌های صنعتی البرز تأکید کرد سهم استان از منابع بانکی و تسهیلات پرداختی باید متناسب با جایگاه اقتصادی آن باشد. او همچنین نیاز واحدهای صنعتی به سرمایه در گردش را یکی از مسائل مهم تولید دانست و خواستار استفاده بیشتر از ظرفیت شبکه بانکی برای حفظ و توسعه فعالیت واحدهای تولیدی شد.

عدد بزرگ تسهیلات، الزاماً به معنای تأمین مالی آسان نیست

۲۸.۸ همت تسهیلات پرداخت‌شده در نگاه نخست رقم قابل توجهی است؛ اما همین عدد به‌تنهایی نمی‌تواند نشان دهد منابع بانکی تا چه اندازه توانسته‌اند نیاز واقعی بنگاه‌های اقتصادی را پوشش دهند.

محمد انصاری نیز بر همین فاصله تأکید کرده و گفته است با وجود جایگاه البرز در میان استان‌های برتر کشور از نظر منابع بانکی، نسبت پرداخت تسهیلات با ظرفیت اقتصادی استان همچنان نیازمند تلاش بیشتر شبکه بانکی است.

حجم منابع موجود با میزان دسترسی مؤثر تولیدکننده به منابع یکسان نیست. واحد تولیدی زمانی از تسهیلات منتفع می‌شود که منابع در زمان مناسب، با شرایط قابل‌تحمل و متناسب با نیاز واقعی در اختیارش قرار گیرد.

سرمایه در گردش؛ گره اصلی ادامه تولید

یکی از مهم‌ترین نکات مطرح‌شده در جلسه، نیاز واحدهای صنعتی به سرمایه در گردش بود.

سرمایه در گردش برخلاف منابع مورد نیاز برای ساخت یک کارخانه یا خرید ماشین‌آلات، مستقیماً با چرخه روزمره تولید ارتباط دارد؛ خرید مواد اولیه، پرداخت هزینه‌ها و حفظ جریان تولید به آن وابسته است. به همین دلیل، دشواری تأمین این نوع منابع می‌تواند حتی واحدی را که بازار و ظرفیت تولید دارد، با مشکل مواجه کند.

وقتی معیار بانکی با واقعیت تولید فاصله می‌گیرد

یکی از انتقادهای مطرح‌شده در جلسه، افزایش سخت‌گیری در موضوع معدل و میانگین حساب بانکی بود.

انصاری گفت این موضوع در عمل دسترسی برخی واحدهای صنعتی، به‌ویژه واحدهای بزرگ و سرمایه‌بر، به تسهیلات را دشوار کرده و بر سرعت تأمین مالی تولید اثر گذاشته است.

این موضوع نشان می‌دهد مسئله تأمین مالی فقط به وجود منابع مربوط نیست و شرایط و سازوکار دسترسی بنگاه‌ها به این منابع نیز اهمیت دارد.

ستاد تسهیل؛ از میز جلسه تا شعبه بانک

در این جلسات، مسائل و مشکلات هشت واحد تولیدی در حوزه‌های تأمین مالی، سرمایه در گردش و امور بانکی بررسی و برای رفع موانع آنها تصمیم‌گیری شد.

همچنین پس از بررسی پرونده‌های کارشناسی‌شده، ۱۰ واحد تولیدی برای دریافت مجموع ۳۱۲ میلیارد تومان تسهیلات به بانک‌های ملی، پست‌بانک، سپه، کشاورزی و ملت معرفی شدند.

معرفی یک واحد به بانک، پایان فرآیند نیست. پرونده باید مسیر بانکی خود را طی کند و در نهایت به پرداخت برسد. از همین رو، تأکید بر پیگیری پرونده‌ها تا رسیدن به نتیجه، اهمیت زیادی دارد.

حمایت از واحدهای آسیب‌دیده

بر اساس گزارش ارائه‌شده، ۱۲۳ فقره تسهیلات به ارزش ۲۴۲ میلیارد تومان نیز در قالب حمایت‌های پیش‌بینی‌شده برای تثبیت اشتغال پرداخت شده است.

این بخش از سیاست تأمین مالی نشان می‌دهد همه واحدهای تولیدی نیاز یکسانی ندارند؛ برخی برای توسعه و برخی دیگر برای حفظ تولید و عبور از یک دوره دشوار به سرمایه در گردش نیاز دارند.

مسئله فقط بانک نیست

تأمین مالی تولید مسئله‌ای چندلایه است. بانک باید منابع و ریسک بازپرداخت را مدیریت کند، دولت باید سازوکارهای حمایتی و مقررات را طراحی کند و دستگاه‌های اجرایی نیز باید موانع اداری را کاهش دهند.

به همین دلیل، ستاد تسهیل می‌تواند نقش حلقه اتصال میان این بخش‌ها را ایفا کند؛ به شرط آنکه پرونده‌ها پس از طرح مشکل، تا مرحله رفع مانع و نتیجه نهایی دنبال شوند.

پولی که باید به تولید برسد

در نهایت، عدد ۲۸.۸ همت پرداخت تسهیلات زمانی معنا پیدا می‌کند که بتوان مشخص کرد این منابع چه میزان از مشکلات تولید را برطرف کرده‌اند، چه تعداد شغل را تثبیت کرده‌اند و چه میزان ظرفیت تولید را فعال نگه داشته‌اند.

در مورد ۱۰ واحد معرفی‌شده برای دریافت ۳۱۲ میلیارد تومان نیز شاخص واقعی موفقیت، صرفاً معرفی به بانک نیست؛ بلکه پرداخت منابع و نتیجه‌ای است که این منابع در تولید، اشتغال یا تکمیل طرح‌ها ایجاد می‌کنند.

برای اقتصاد صنعتی البرز، مسئله اصلی کوتاه کردن فاصله میان تصمیم، تأمین مالی و نتیجه واقعی در خط تولید است.

میانبر تک‌مسیر

• مسئله اصلی: دسترسی مؤثر واحدهای تولیدی به سرمایه در گردش، همچنان یکی از گلوگاه‌های استمرار تولید در البرز است.

• شکاف منابع و نیاز: پرداخت ۲۸.۸ همت تسهیلات نشان می‌دهد منابع مالی در استان جریان دارد، اما تناسب این منابع با ظرفیت اقتصادی و نیاز واقعی بنگاه‌ها همچنان محل مطالبه است.

• مانع بانکی: سخت‌گیری درباره معدل و میانگین حساب می‌تواند دسترسی برخی واحدهای صنعتی، به‌ویژه بنگاه‌های بزرگ و سرمایه‌بر، به تسهیلات را دشوار کند.

• مسیر حمایت: تصمیم‌گیری درباره پرونده‌های تولیدی باید از بررسی مشکل فراتر برود و تا پرداخت منابع و رفع واقعی مانع ادامه پیدا کند.

• اولویت منابع: اثربخشی تسهیلات زمانی بیشتر است که منابع به سمت واحدهایی هدایت شود که ظرفیت بیشتری برای حفظ اشتغال، افزایش تولید و تکمیل طرح‌های نیمه‌تمام دارند.

جمع‌بندی تک‌مسیر

تجربه اخیر ستاد تسهیل البرز نشان می‌دهد مسئله تأمین مالی تولید را نمی‌توان صرفاً با رقم تسهیلات پرداخت‌شده سنجید. برای بنگاه، زمان دسترسی به منابع، شرایط دریافت و تناسب تسهیلات با نیاز واقعی اهمیت دارد.

معرفی ۱۰ واحد برای دریافت ۳۱۲ میلیارد تومان تسهیلات و بررسی مشکلات هشت واحد تولیدی، گام‌هایی در مسیر حل مسئله هستند؛ اما نتیجه زمانی قابل مشاهده خواهد بود که این تصمیم‌ها به پرداخت منابع، حفظ تولید و تثبیت اشتغال منجر شوند.