توسعه مهارت‌آموزی در البرز؛ از پایگاه‌های مهارتی تا آموزش هوش مصنوعی

به گزارش تک مسیر؛ رضا باجولوند در نشست خبری با اصحاب رسانه که همزمان با هفته دولت برگزار شد، آموزش فنی و حرفه‌ای را دارای ارتباط مستقیم با اشتغال، ارتقای جایگاه اجتماعی و امیدآفرینی دانست و گفت: مهارت‌آموزی موجب افزایش تاب‌آوری اجتماعی می‌شود و در کنار سواد مهارتی، باید سواد زندگی و مهارت‌های نرم نیز در افراد تقویت شود.

البرز به زیرساخت‌های مهارتی بیشتری نیاز دارد

باجولوند با اشاره به ظرفیت‌های منابع انسانی استان اظهار کرد: البرز دارای ۷ مرکز آموزش فنی و حرفه‌ای دولتی و حدود ۸۰۰ آموزشگاه آزاد فعال است، اما با وجود جمعیت بالای استان، زیرساخت‌های دولتی آموزش مهارتی پاسخگوی همه نیازها نیست.

به گفته وی، شهرستان فردیس با جمعیتی بیش از ۷۰۰ هزار نفر و همچنین شهرستان‌های طالقان و چهارباغ، فاقد پایگاه مهارتی ثابت فنی و حرفه‌ای هستند.

وی افزود: در نشست‌های مختلف با فرمانداری‌های این شهرستان‌ها، زمینه همکاری مشترک فراهم شده و قرار است با مشارکت بخش خصوصی و خیرین، در گام نخست پایگاه‌ها و شعب مهارتی ایجاد و در ادامه زیرساخت‌های رسمی‌تر و سازمانی توسعه یابد.

مدیرکل آموزش فنی و حرفه‌ای البرز همچنین گفت: با توجه به جمعیت استان که با بسیاری از استان‌های کشور برابری می‌کند، تعداد مراکز دولتی محدود است و تنها یک مرکز دولتی استان به واحد خواهران اختصاص دارد.

آموزش مهارتی بر اساس نیاز بازار کار

باجولوند با اشاره به اجرای برنامه‌های مبتنی بر آمایش مهارتی گفت: بخشی از برنامه‌های آموزش فنی و حرفه‌ای بر اساس نیازهای منطقه‌ای طراحی می‌شود.

در همین راستا، تفاهم‌نامه‌ای با اتاق بازرگانی استان البرز منعقد و دبیرخانه‌ای برای شناسایی نیازهای مهارتی بنگاه‌های اقتصادی و مراکز صنعتی ایجاد شده است.

وی افزود: با توجه به وجود «سند توسعه اقتصادی» در اتاق بازرگانی، مقرر شده ظرفیت صنایع و بنگاه‌های اقتصادی عضو این اتاق برای بهره‌مندی از خدمات آموزش فنی و حرفه‌ای فعال شود. این طرح از فاز مطالعاتی عبور کرده و وارد مرحله عملیاتی شده است.

چهار مرکز فنی و حرفه‌ای البرز هیئت امنایی شد

مدیرکل آموزش فنی و حرفه‌ای البرز، «طرح همنوا» را یکی از برنامه‌های ملی سازمان دانست و گفت: در این طرح از زیرساخت‌های سازمان آموزش فنی و حرفه‌ای برای آموزش دانش‌آموزان و هنرجویان آموزش و پرورش استفاده می‌شود و البرز در سال ۱۴۰۴ به‌طور صددرصد به تعهد خود در این طرح عمل کرده است.

باجولوند همچنین هیئت امنایی شدن مراکز آموزش فنی و حرفه‌ای را یکی از مهم‌ترین تحولات نظام آموزش مهارتی کشور دانست و گفت: در این مدل، اداره و نظارت مراکز با مشارکت بخش دولتی، خصوصی و صاحب‌نظران انجام می‌شود.

به گفته وی، در ساختار هیئت امنایی هر مرکز، رئیس مرکز، مربی، نماینده اتاق بازرگانی، نماینده اتاق اصناف و یک کارشناس فنی و حرفه‌ای حضور دارند و در مراکز خیرساز، دو خیر نیز به این مجموعه اضافه می‌شوند.

وی تأکید کرد: هدف این طرح، حرکت از حاکمیت دولتی به حکمرانی آموزشی با مشارکت بخش خصوصی است؛ رویکردی که می‌تواند تصمیم‌گیری را از حالت فردی به جمعی تبدیل، آموزش‌ها را هدفمند و منابع مالی پایدار برای مراکز ایجاد کند.

در حال حاضر ۴ مرکز از ۷ مرکز دولتی فنی و حرفه‌ای استان البرز هیئت امنایی شده‌اند؛ مرکز شماره ۳ شهیدان رهبری در کرج، مرکز آموزش فنی و حرفه‌ای فردیس، مرکز خواهران الزهرا و مرکز آموزش فنی و حرفه‌ای اشتهارد.

باجولوند گفت: تاکنون ۵۳ مرکز هیئت امنایی در کشور ایجاد شده که چهار مرکز آن سهم استان البرز است و امید می‌رود با مشارکت بخش خصوصی، سایر مراکز دولتی استان نیز به این شکل اداره شوند.

«کارافن»؛ پیشخوان مهارتی با محوریت کسب‌وکار

وی در ادامه به توسعه آموزش صنایع دستی و مشاغل خانگی در قالب طرح «کارافن» اشاره کرد و گفت: البرز توانسته نخستین «پیشخوان مهارتی» سازمان آموزش فنی و حرفه‌ای را ایجاد کند.

به گفته باجولوند، کارافن علاوه بر کارگاه آموزشی و توسعه کسب‌وکار، دارای نمایشگاه دائمی فروش محصولات مهارت‌آموختگان و ظرفیت کاریابی است و بخش قابل توجهی از اعضای فعال آن را بانوان دارای گواهینامه مهارت تشکیل می‌دهند.

این مرکز در خردادماه با حضور وزیر تعاون، کار و رفاه اجتماعی، معاون امور زنان ریاست جمهوری و رئیس سازمان آموزش فنی و حرفه‌ای کشور افتتاح شد و اکنون در حال توسعه است.

وی افزود: راهبران این مجموعه در حوزه کسب‌وکار به مهارت‌آموختگان مشاوره می‌دهند و امکان آشنایی، بازدید و ثبت‌نام در مشاغل مختلف را برای آنان فراهم می‌کنند.

هنرستان دخترانه «کارادخت» از مهرماه آغاز به کار می‌کند

مدیرکل آموزش فنی و حرفه‌ای البرز توسعه آموزش برای نوجوانان و جوانان را از دیگر برنامه‌های این اداره‌کل عنوان کرد و گفت: مجوز راه‌اندازی هنرستان وابسته به سازمان آموزش فنی و حرفه‌ای از وزارت آموزش و پرورش دریافت شده است.

به گفته وی، نخستین هنرستان وابسته دخترانه با عنوان «کارادخت» در مرکز آموزش فنی و حرفه‌ای شهیدان رهبری ایجاد شده و از مهرماه در سه رشته طراحی و دوخت، شبکه و نرم‌افزار و گرافیک فعالیت خود را آغاز می‌کند.

هزینه‌های این هنرستان توسط فنی و حرفه‌ای تأمین می‌شود. همچنین هنرستانی در اشتهارد نیز وجود دارد که توسعه آن در دستور کار قرار گرفته است.

ایجاد مجتمع آموزشی با مشارکت آموزش و پرورش و دانشگاه

باجولوند از برنامه ایجاد یک مجتمع فنی و حرفه‌ای با ترکیبی از نظام‌های آموزشی خبر داد و گفت: هدف این است که ظرفیت‌های آموزش و پرورش، دانشگاه و نظام آموزش فنی و حرفه‌ای در کنار یکدیگر قرار گیرند.

وی افزود: در شهرستان اشتهارد، با توجه به نبود شعبه دانشگاه آزاد، قرار است از مهرماه کد رشته‌محل در رشته‌های فنی با مشارکت ذی‌نفعان در مرکز آموزش فنی و حرفه‌ای اشتهارد ایجاد شود.

به گفته وی، رویکرد سازمان، ایجاد هم‌افزایی میان آموزش و پرورش و آموزش عالی و تقویت ظرفیت‌هایی است که بتوانند اشتغال‌پذیری بالاتری ایجاد کنند. آموزش فنی و حرفه‌ای البرز نیز در رصد اشتغال استان جایگاه مناسبی به دست آورده است.

حرکت از فضاهای اجاره‌ای به مشارکتی

مدیرکل آموزش فنی و حرفه‌ای البرز همچنین از تغییر رویکرد در استفاده از فضاهای آموزشی خبر داد و گفت: در پنج تا شش ماه گذشته، چندین فضای اجاره‌ای در حوزه‌های صنایع غذایی، طراحی و دوخت و فناوری اطلاعات به فضاهای مشارکتی تبدیل شده‌اند و در آینده صنعت فرش نیز به این مجموعه اضافه خواهد شد.

کارگاه پیشرفته هوش مصنوعی در راه است

باجولوند با اشاره به هزینه بالای آموزش‌های فنی و حرفه‌ای گفت: طرح‌های توسعه‌ای استان باید متناسب با بودجه پیش برود و صنایع و بنگاه‌های اقتصادی در سراسر دنیا از پشتیبان‌های اصلی آموزش‌های مهارتی هستند.

وی از راه‌اندازی یک کارگاه پیشرفته فناوری اطلاعات و هوش مصنوعی در آینده نزدیک خبر داد و گفت: بودجه این کارگاه از محل مسئولیت‌های اجتماعی تأمین می‌شود.

به گفته وی، منابع مسئولیت‌های اجتماعی سازمان فنی و حرفه‌ای از دو بخش مسئولیت اجتماعی شرکت نفت و مسئولیت اجتماعی شرکت‌های تأمین اجتماعی تأمین می‌شود.

توسعه مشارکت خیرین در مهارت‌آموزی

مدیرکل آموزش فنی و حرفه‌ای البرز در پایان بر استفاده بیشتر از ظرفیت خیرین تأکید کرد و گفت: استان دارای مراکز خیرساز است، اما ظرفیت خیرین می‌تواند فراتر از ساخت مرکز و در حمایت از اشتغال، تأمین منابع مصرفی و پشتیبانی از آموزش‌های مهارتی نیز مورد استفاده قرار گیرد.

وی افزود: مجمع خیرین در حوزه مهارت‌آموزی که در گذشته فعال بوده، مجدداً در حال توسعه و فعال‌سازی است.

میان‌بر تک‌مسیر

• ۷ مرکز دولتی و ۸۰۰ آموزشگاه آزاد: البرز با وجود برخورداری از حدود ۸۰۰ آموزشگاه آزاد، تنها ۷ مرکز دولتی فنی و حرفه‌ای دارد و فردیس، طالقان و چهارباغ همچنان به پایگاه مهارتی ثابت نیاز دارند.

• ۴ مرکز هیئت امنایی: چهار مرکز از هفت مرکز دولتی استان با مشارکت بخش خصوصی، اتاق بازرگانی و اتاق اصناف هیئت امنایی شده‌اند؛ مدلی که با هدف حرکت از حاکمیت دولتی به حکمرانی آموزشی دنبال می‌شود.

• آموزش مهارت برای بانوان و نوجوانان: پیشخوان مهارتی «کارافن» با محوریت صنایع دستی، مشاغل خانگی و کسب‌وکار، در کنار هنرستان دخترانه «کارادخت»، مسیرهای تازه‌ای برای مهارت‌آموزی و اشتغال ایجاد کرده‌اند.

• ورود هوش مصنوعی به آموزش مهارتی: راه‌اندازی کارگاه پیشرفته فناوری اطلاعات و هوش مصنوعی با استفاده از منابع مسئولیت اجتماعی، یکی از برنامه‌های توسعه‌ای جدید فنی و حرفه‌ای البرز است.

جمع‌بندی تک‌مسیر

مسیر جدید آموزش فنی و حرفه‌ای البرز، تنها افزایش تعداد دوره‌های مهارتی نیست؛ بلکه بر پیوند آموزش با بازار کار، مشارکت بخش خصوصی، توسعه مهارت‌آموزی برای بانوان و نوجوانان و ورود فناوری‌های جدید مانند هوش مصنوعی تمرکز دارد. با این حال، توسعه زیرساخت در شهرستان‌هایی مانند فردیس، طالقان و چهارباغ همچنان یکی از مهم‌ترین نیازهای استان برای دسترسی عادلانه‌تر به آموزش مهارتی است.