پساب ماهدشت؛ آبِ غیرمتعارف برای مهار گردوغبار البرز

به گزارش تک مسیر؛ در این نشست، داود نجفیان، مدیرعامل شرکت آب منطقه‌ای البرز و اصغر بیات، مدیرکل منابع طبیعی و آبخیزداری استان، درباره ظرفیت این منبع آب و الزامات استفاده از آن در پروژه‌های محیط‌زیستی و منابع طبیعی گفت‌وگو کردند.

نجفیان با تأکید بر ضرورت همکاری میان دستگاه‌های متولی آب و منابع طبیعی اظهار کرد: در شرایط محدودیت منابع آب متعارف، استفاده از منابع آب غیرمتعارف از جمله پساب تصفیه‌شده می‌تواند بخشی از نیاز آبی طرح‌های توسعه پوشش گیاهی را تأمین کند.

وی افزود: استفاده از پساب باید با رویکرد کارشناسی و در چارچوب ضوابط فنی و الزامات زیست‌محیطی انجام شود تا ضمن کاهش فشار بر منابع آب متعارف، زمینه اجرای طرح‌هایی فراهم شود که به حفظ منابع طبیعی و بهبود شرایط محیطی کمک می‌کنند.

مدیرعامل شرکت آب منطقه‌ای البرز با اشاره به وضعیت مناطق مستعد گردوغبار، به‌ویژه در جنوب استان و اشتهارد، گفت: توسعه اصولی پوشش گیاهی و زراعت چوب می‌تواند در تثبیت خاک و کاهش آثار کانون‌های گردوغبار مؤثر باشد و پساب تصفیه‌شده ماهدشت نیز می‌تواند بخشی از آب مورد نیاز این طرح‌ها را تأمین کند.

اصغر بیات، مدیرکل منابع طبیعی و آبخیزداری البرز نیز با اشاره به اهمیت تأمین آب پایدار برای اجرای طرح‌های منابع طبیعی اظهار کرد: محدودیت منابع آب متعارف، ضرورت استفاده هدفمند از منابع غیرمتعارف را افزایش داده و پساب تصفیه‌شده ماهدشت می‌تواند در صورت احراز شرایط لازم، به یک ظرفیت قابل استفاده برای توسعه پوشش گیاهی استان تبدیل شود.

وی افزود: وجود عرصه‌های مستعد بیابان‌زایی و کانون‌های گردوغبار در جنوب البرز، اجرای طرح‌هایی مانند تثبیت خاک، توسعه پوشش گیاهی و ایجاد کمربند سبز را ضروری کرده است.

بیات ادامه داد: توسعه زراعت چوب، اجرای کمربند سبز در حاشیه محور ماهدشت ـ اشتهارد و همچنین طرح‌های نهال‌کاری و بیابان‌زدایی در جنوب استان، از جمله پروژه‌هایی هستند که می‌توانند در صورت تأیید شرایط فنی، کیفی و زیست‌محیطی پساب، از این منبع آب بهره‌مند شوند.

در این نشست، موضوعاتی از جمله کیفیت پساب تصفیه‌خانه، نیاز آبی گونه‌های مورد استفاده در زراعت چوب، شرایط خاک و اقلیم مناطق هدف، الزامات زیست‌محیطی و نحوه تأمین و انتقال پساب مورد بررسی قرار گرفت.

بررسی مشترک این دو دستگاه نشان می‌دهد که موضوع استفاده از پساب ماهدشت صرفاً به تأمین آب یک پروژه محدود نیست و می‌تواند بخشی از یک رویکرد گسترده‌تر برای پیوند مدیریت منابع آب با احیای منابع طبیعی، توسعه پوشش گیاهی و مقابله با گردوغبار در استان البرز باشد.

در پایان مقرر شد موضوع تأمین و تخصیص پساب مورد نیاز پروژه‌های منابع طبیعی در دستور کار قرار گیرد و مطالعات و هماهنگی‌های کارشناسی مشترک برای تدوین الگوی مناسب استفاده از این منبع آب غیرمتعارف ادامه یابد.

میان‌بر تک‌مسیر

• منبع آب غیرمتعارف: استفاده از پساب تصفیه‌شده می‌تواند فشار بر منابع آب متعارف را کاهش دهد.

• کاربرد توسعه‌ای: زراعت چوب، کمربند سبز، نهال‌کاری و بیابان‌زدایی، مسیرهای پیشنهادی برای مصرف هدفمند پساب هستند.

• اولویت محیط‌زیستی: جنوب البرز و کانون‌های گردوغبار، از مهم‌ترین مناطق هدف این طرح‌ها به شمار می‌روند.

• شرط اجرا: کیفیت پساب، شرایط خاک و اقلیم و الزامات زیست‌محیطی باید پیش از اجرای پروژه‌ها احراز شود.

• نقطه تعیین‌کننده: موفقیت طرح به تبدیل مطالعات مشترک به یک الگوی اجرایی پایدار و قابل‌سنجش وابسته است.

جمع‌بندی تک‌مسیر

پساب ماهدشت می‌تواند از یک خروجی تصفیه‌خانه به بخشی از زیرساخت توسعه سبز البرز تبدیل شود؛ اما این تغییر زمانی معنا پیدا می‌کند که استفاده از آن بر پایه استانداردهای محیط‌زیستی، مطالعه دقیق مناطق هدف و یک برنامه اجرایی روشن انجام شود. پیوند میان مدیریت آب، منابع طبیعی و مقابله با گردوغبار، در صورت اجرای درست، می‌تواند نمونه‌ای از استفاده چندمنظوره از منابع محدود استان باشد.