مدل رشد اقتصادی اروپا در حال فرسایش است؛ از بحران انرژی تا عقبماندگی در هوش مصنوعی
کریستین لاگارد در مجمع جهانی اقتصاد هشدار داد که عقبنشینی آمریکا از نظم جهانی، تضعیف زنجیرههای تجاری و غفلت از انقلاب فناوری، آینده اقتصادی قاره سبز را به شدت تهدید میکند.
به گزارش تک مسیر؛ کریستین لاگارد، رئیس بانک مرکزی اروپا، در سخنرانی خود در شورای تجارت بینالمللی مجمع جهانی اقتصاد در ژنو سوئیس، هشدار داد که مدل رشد پس از جنگ این قاره در حال «فرسایش» است و بعید است به شکلی که پیشتر شناخته میشد، بازگردد. او تأکید کرد که شرایط تاریخی هدایتکننده رشد اروپا اکنون با چالشهای ساختاری عمیقی روبرو شده است.
بنیانهای اقتصادی اروپا بر پایه سه ستون اصلی شامل «گسترش تجارت جهانی»، «تولید مبتنی بر دسترسی به انرژی ارزان» و «نظم جهانی مبتنی بر قانون تحت چتر امنیتی آمریکا» استوار بوده است.
به گفته لاگارد، هر سه این ستونها امروز در حال تضعیف هستند؛ به طوری که تنها در سال گذشته میلادی بیش از ۲۵۰۰ محدودیت تجاری در سطح جهان اعمال شده است.
بازگشت سیاستهای تعرفهای دولت آمریکا - از جمله تعرفههای هدفمند بر کالاهای وارداتی از اتحادیه اروپا - به همراه نااطمینانیهای امنیتی ناشی از تنشهای ژئوپلیتیکی، جریان سرمایه به اروپا را به شدت تهدید کرده و شرکتها را نسبت به سرمایهگذاریهای بلندمدت محتاطتر ساخته است.
هشدار جدی دربار انقلاب هوش مصنوعی
لاگارد علاوه بر چالشهای سنتی انرژی و تجارت، زنگ خطر عقبماندگی اروپا در حوزه فناوریهای نوین را به صدا درآورد. او با اشاره به تجربه تلخ داتکام تأکید کرد که اروپا نباید اشتباهات گذشته را در قبال هوش مصنوعی تکرار کند: «اروپا تا حد زیادی از اولین انقلاب دیجیتال محروم ماند، زیرا دستاوردهای تجاری فناوریهای اطلاعات و ارتباطات در جاهای دیگری به دست آمد. ما نمیتوانیم این تجربه را با هوش مصنوعی، به عنوان دومین انقلاب دیجیتال، تکرار کنیم.»
آمارها نیز گویای همین شکاف عمیق هستند؛ در حالی که ارزش بازار ۷ شرکت بزرگ فناوری ایالات متحده از مرز ۲۳ تریلیون دلار عبور کرده، مجموع ارزش بازار ۳۴ شرکت فناوری ارزشمند در سراسر اروپا تنها حدود ۱.۳۷ تریلیون یورو (۱.۵۹ تریلیون دلار) تخمین زده میشود. هرچند نشانههایی از سرمایهگذاری شرکتهای اروپایی در هوش مصنوعی دیده میشود، اما همچنان تردیدهایی جدی درباره توانایی این قاره برای مقیاسپذیری (Scale-up) این فناوری وجود دارد.
در همین راستا، پیشنهاد دهندگان اقتصادی طرحی تحت عنوان «EU Inc.» را مطرح کردهاند تا با ایجاد یک چارچوب حقوقی واحد در سراسر اتحادیه اروپا، مسیر رشد و فعالیت استارتاپها و شرکتهای نوآور هموارتر شود. با این حال، تبدیل «اندازه اروپا» به یک «مقیاس واقعی یکپارچه» چالشی است که رهبران این قاره برای بقا در اقتصاد دیجیتال آینده باید هرچه سریعتر به آن پاسخ دهند.
میانبر تکمسیر
• فرسایش مدل سنتی: تضعیف سه ستون رشد اروپا یعنی تجارت آزاد، انرژی ارزان و چتر امنیتی آمریکا.
• چالش تعرفهها و امنیت: تأثیر منفی سیاستهای تجاری ایالات متحده و افزایش تنشهای امنیتی بر کاهش سرمایهگذاری در قاره سبز.
• شکاف تکنولوژیک: هشدار لاگارد درباره تکرار اشتباه عصر دیجیتال در حوزه هوش مصنوعی و عقبماندگی ارزش بازار فناوری اروپا در مقایسه با آمریکا.
جمعبندی تکمسیر
سخنان رئیس بانک مرکزی اروپا نشان میدهد که بحران اقتصادی قاره سبز فراتر از نوسانات مقطعی بازار است و ریشه در تغییرات بنیادین نظم جهانی دارد. اگر اروپا نتواند در دومین انقلاب دیجیتال (هوش مصنوعی) به مقیاسپذیری و یکپارچگی ساختاری برسد، شکاف فناوری آن با اقتصادهای پیشرو جبرانناپذیر خواهد شد.